Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սարգիս Դ. Վրաստանցի

1541. Բարունակ Ամդեցի

Պատմական յիշատակներու կարգին կը գոհանանք քաղել քանի մը նոր վկաներու յիշատակութիւնները, որչափ որ կը գտնենք կցկտուր յիշատակարաններու մէջ։ Բարունակ Ամդեցի, սովորաբար Պուտախ կոչուած արեւորդի հօր եւ քահանայի դուստր մօր զաւակ մը, եւ Տիարպէքիր բնակող, ախորժ կը զգար Հայոց եկեղեցին յաճախել, եւ Մկրտիչ աբեղայէ մը եւ քահանաներէն ընթերցմունքներուն կը տեղեկանար, եւ աւելի կը հետաքրքրուէր Յայսմաւուրքի վկայաբանութիւններով, եւ հաւատք քարոզելու եւ հաւատոյ համար նահատակուելու եռանդով կը բորբոքէր։ Թուրք եւ արաբ եւ պարսիկ լեզուներու հմուտ, այլազգիներու հետ կը տեսակցէր եւ քրիստոնէութիւնը կը բացատրէր, եւ իր ձեռքով աւելի քան զիննսուն այր հաւատացին ի Քրիստոս (ՆՈՐ. 362)։ Թէպէտ տունի եւ խանութի տէր էր Բարունակ, բայց ինքզինքը աւելի քարոյութեանց էր տուած, եւ երեք տարիէ հետէ այդ կեանքը կը վարէր, երբ ոմանք զինքը նենգութեամբ շէյխի մը մօտ կը տանին եւ զրոյց կը հանեն թէ տաճկացաւ։ Պուտախի հերքելուն վրայ նախ դատաւորին եւ յետոյ կուսակալին առջեւ կը հանեն, երեք օր բանտարկութենէ ետքը, կիրակի օր նորէն ատեան կը բերեն, եւ երկար հարցուփորձէ, եւ հարուածներով եւ հրով փորձելէ ետքը, վիրալից կը բանտարկեն։ Միւս օր կրկին դատաստանով եւ սպառնալիքով կը ստիպեն, եւ անդրդուելի մնալուն վրայ, ոտուըններէն ու ձեռուըներէն ձողի մը կը բեւեռեն, եւ վիզէն շուն մը կը կախեն, եւ չորս կողմը փայտ ու խռիւ դիզելով, եօթը ժամ շարունակ կայրեն, մինչեւ որ մարմինը մոխիր կը դառնայ (ՆՈՐ. 368)։ Պուտախի կար Բարունակի նահատակութիւնը գրուած է 1524 յունիս 13-ին (ՉԱՄ. Գ. 516), որ երկուշաբթի օր մըն է, եւ կը յամարի առաջին ատեանին կիրակի օր տեղի ունենալուն (ՆՈՐ. 363)։

« 1540. Սարգիսի Մահը   |   1542. Ուրիշ Վկաներ »
© Gratun.org