Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ստեփանոս Ե. Սալմաստեցի

1558. Աբգար և Հռոմ

Միքայէլ 1562 Մայիս 20 թուականով երկու յանձնարարականներ կու տայ Աբգարին՝ Հռոմի պապին ուղղուած, որ էր Պիոս Ժ., եւ իբր ընծայ կը յանձնէ միւռոն, խաչ ոսկի, մատանի օրհնեալ, Ս. Թէոդորոսի մասունք, եւ հայաբնակ տեղերու եւ վանքերու ցուցակ մը, եւ Աբգար կը մեկնի, իր որդւոյն Սուլթանի (ԿԱԹ. 152), եւ Աղեքսանդր քահանայի ընկերակցութեամբ (ԿԱԹ. 157), որ Աբգարի մանուկ կը կոչուի (ԿԱԹ. 152), անոր ձեռնասունը ըլլալուն։ Իբրեւ փաստ եւ իբրեւ հիմ յարաբերութեանց կը յանձնէ Դաշանց Թուղթէն օրինակ մը, խնդրելով որ անոր պարունակութիւնը վերահաստատուի։ Աբգար պարտաւոր էր Կիպրոսի եւ Վենետիկի ճամբով Հռոմ հասնիլ։ Վենետիկ ոչ միայն քաղաքական, այլեւ տպագրական ձեռնարկին կեդրոնը պիտի ըլլար իր միջոցներով, իսկ Հռոմ իր հաւանութեամբ պիտի արտօնէր Վենետիկցիները եւ բոլոր Լատինները այդ Արեւելցիներուն օգնելու, հաստատելով թէ ճշմարիտ եւ ընդունելի քրիստոնեաներ են։ Աբգարի ճամբորդութեան պարագաները չեն յիշուած, եւ անծանօթ մնացած են Միքայէլի ալ, որ Սեբաստիայէ Էջմիածին դառնալէն ետքը 1563 ապրիլ 1 հինգշաբթի օր նոր նամակ մը կը գրէ պապին, իրեն պատուիրակներուն վրայ լուր փնտռելով։ Այդ առթիւ Արդարը ճանչցնելու համար կը յայտնէ, թէ երկու ձեռքով յաջողակ եւ ձախը իբրեւ աջ գործածող մէկն է, եւ կը յաւելու թէ ոչ միայն ի Տաճկաց, այլ առաւելագոյն եւս ի չարաց քրիստոնէից վախնալով, նորահնար նշանագիրներ գործածածէ, զորս նա միայն ճանաչէ (ԿԱԹ. 153)։ Անշուշտ Արդարի Վենետիկի մէջ ուշանալը Վենետիկէ եւ Էջմիածին լուր հասցնելու դժուարութիւնը, պատճառ եղած են Միքայէլի եւ Մայրաթոռին իրենց պատուիրակէն տեղեկութիւն չունենալուն։ Գուցէ Աբգար խորհած է առանց Հռոմ երթալու ալ, Վենետիկի մէջ իր ձեռնարկը յաջողցնել, սակայն վերջիվերջոյ ստիպուած է երթալ, Լատին հաւատացելաներուն մօտ ընդունելութիւն գտնելու համար։

« 1557. Աբգար Եւդոկիացի   |   1559. Երթալուն Նշանակութիւնը »
© Gratun.org