Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Դ. Վաղարշապատեցի

1595. Ճէլալիներու Զսպուիլը

Այսչափ աղէտներ եւ երկրի աւերածներ հազիւ թէ սթափեցուցին Օսմանեան կեդրոնը, որպէսզի գործնական եւ վերջնական միջոցներ ձեռք առնուին երկիրը խաղաղցնելու, եւ Ճէլալիները ընկճելու եւ սովին դարման մը հոգալու։ Ծանր բայց կենսական գործը յանձնուեցաւ Գույուճու Մուրատ փաշայի, որ իբր սպարապետ Գերմանացւոց դէմ պատերազմին 1606 նոյեմբեր 11-ին, պատուաւոր եւ նպաստաւոր հաշտութեան մը ստիպած էր Հռոտոլփոս Բ. կայսրը, եւ 1607 յունուարին մեծ եպարքոսութեան բարձրացած էր։ Մուրատ անմիջապէս պատրաստութիւնները լրացնելով Կոստանդնուպոլսոյ մօտերէն սկսաւ յելուզակներու դէմ յարձակումները, եւ բուռն զօրութեամբ եւ անողոք խստութեամբ յաջողեցաւ ամենքն ալ զսպել, բոլոր գլխաւորները սպաննել ու ջնջել եւ հետեւորդները հպատակեցնել, եւ 1608 դեկտեմբեր 18-ին, տարիուկէս անդուլ անխոնջ աշխատանքէ ետքը, յաղթական փառքով մայրաքաղաք մտաւ, իբրեւ յաղթութեան նշանակ առջեւէն տանելով Ճէլալիներէն գրաւուած 400 դրոշներ, իւրաքանչիւրը իր խմբապետի անունովը մակագրուած (ԺՈՒ. 193)։ Պէտք է դիտել թէ 1609 տարեթիւը սովին ալ թուլնալուն թուականն է (§ 1594), երբոր երկրին բնակիչներուն հնար եղաւ իրենց գիւղերուն մէջ հաստատուիլ, եւ քիչ ու շատ հողագործական աշխատութեանց ձեռնարկել, արհեստաւորներ համարձակութիւն ստացան իրենց գործերով զբաղիլ, եւ առեւտրականներ կրցան ապրանքներու փոխադրութեան հետեւելով ժողովուրդին պէտքերը հոգալ։ Կրածես թէ նոր կեանք մը սկսաւ երկրին մէջ, ահագին տագնապէ մը ետքը։

« 1594. Ահռելի Սովը   |   1596. Մրցակից Գործիչներ »
© Gratun.org