Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Դաւիթ Դ. Վաղարշապատեցի

1599. Հռիփսիմէի Նշխարքը

Պատահական միջադէպ մը մեծ նշանակութիւն ստացած է այդ միջոցին Հայաստանի բռնի գաղութին վրայ՝ Ֆրանկ պատրիք, այսինքն լատին կրօնաւորներ սկսած էին ցրուիլ զանազան գաւառներ, թէ մարդ որսալու եւ թէ անտէր ստացուածներ գտնելու, եւ գլխաւորապէս լքեալ տաճարներէն մնացած սրբութիւններ հաւաքելու։ Անոնցմէ ոմանք Կարենիս գիւղի Ս. Առաքելոց վանքին մէջ Անդրէաս առաքեալի գլուխը կը գտնեն, բայց Երեւանի եպիսկոպոսը վրայ կը հասնի եւ ձեռուըներէն կառնէ։ Ուրիշներ Ս. Հռիփսիմէի տաճարը կը պրպտեն, որ աւեր ձեւ մը առած էր, եւ բովանդակ եկեղեցին եւ խորանքն աղբովք անասնոց լցեալ էին (ԴԱՎ. 135)։ Պատրիք երեք (ԴԱՎ. 137), որոնց երկուքին անունները Գլէլում (ԴԱՎ. 149) կամ Գլելուն եւ Արքանչելի են յիշուած (ԴԱՎ. 141), իմա՛ Գուլիէլմոս եւ Հրեշտակապետ, իրենց գործ կընեն Ս. Հռիփոիմէի ոսկրները ձեռք ձգել, եւ գազանի պեղումներով նպատակին կը հասնին, բայց ոսկրները եկեղեցւոյն մէջտեղը հանած ատենին, վրայ կը հասնին Գրիգոր եւ Վարդան եպիսկոպոսներ, երբ ելած էին ի զբօսանս շրջագայիլ։ Կրօնաւորներուն եւ եպիսկոպոսներուն մէջ կագ եւ կռիւ եւ աղմուկ կը սկսին, մինչեւ իսկ զմիմեանս հարկանել եւ վիրաւորել, բայց եպիսկոպոսներ կը յաջողին նշխարները Էջմիածին փոխադրել, ուր կը խմբուին բոլոր միաբաններ, եւ կը հասնի նաեւ Մելքիսեդեկ (ԴԱՎ. 137), որուն արդէն ոսկի դահեկանս տուած էին կրօնաւորները, զի մի լիցի հետաքրքիր գործոց նոցա (ԴԱՎ. 131)։ Այստեղ ալ Մելքիսեդեկ աչք կը գոցէ որ մէկ մաս մը վերցնեն կրօնաւորները եւ մոմլաթէ շինուած քսակներու մէջ։ Միաբաններ մնացած նորէն իր առաջին տեղը կամփոփեն, ուր խճով եւ կրով մածուցեալ ամրացուցին։ Հռիփսիմէի նշխարները հանող կրօնաւորներ, Երեւանի եւ Նախիջեւանի ճամբով կերթան Երնջակի Ապարաներ գիւղը, Ունիթորներու կեդրոնը, անկէց ալ լռելեայն կիջնեն Ասպահան, որպէսզի նշխարներէ մաս մըն ալ տանին ի քաղաքն Գըւայ (Goa), որ է Հնդկաստանի մէջ, յերկիրն Փուրթուըէշին, եւ վերջապէս ի բուն իսկ ի Ֆռանկստան (ԴԱՎ. 139)։

« 1598. Էջմիածին և Մելեքսեդեկ   |   1600. Նշխարաց Յայտնուիլը »
© Gratun.org