Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Փիլիպպոս Ա. Աղբակեցի

1684. Մեղադրանքի Խօսքեր

Սիմէոն իր նպատակին համար բերուած փաստերուն չվստահելով, նիւթէն կը շեղի, եւ կանցնի Էջմիածինի աթոռին կողմէն կատարուած գործերը մեղադրել։ Կը սկսի յանդիմանել թէ Համազասպ եպիսկոպոսը զանազան տանջանօք սպաննել տուիք, Մարդակերաց Ճանճի եպիսկոպոսին ականջը կտրել տուիք, Սերկելեցի աբեղային ծածուկ անդամը կտրել տուիք, Գառնեցի աբեղան հաւատքէն ուրացուցիք, Զաքէոս աբեղան Ֆռանկ ընել տուիք, Սահակ կաթողիկոսը եւ Պօղոս վարդապետը տաճկցնել տուիք, Լեհաստանի Հայերը անհաղորդ եւ անթաղում թողուցիք (04. ԱՐՐ. 716)։ Սակայն Սիմէոն անհիմն զրոյցներ հաւաքած է, զի Սահակի եւ Պօղոսի համար ըսածին ճիշդ չըլլալը արդէն յիշեցինք (§ 1656), Լեհաստանի համար ըսածն ալ բոլորովին եղելութեան հակառակ է։ Համազասպ Հաւուցթառեցին իրաւ Մելքիսեդեկ մատնեց, բայց սպանութիւնը յիշուած չէ (§ 1633), իսկ մնացածներն ալ անծանօթ անուններ են, եւ Մարդակերաց եպիսկոպոսը յայտնի առասպել կը տեսնուի։ Փիլիպպոսի կողմէ ակնարկուած սիմոնականութեան ամբաստանութիւնը, այսինքն կաշառքի համար գործած ըլլալը Սիմէոն իսպառ կը հերքէ, եւ իր անունին Սիմէոն, եւ ոչ Սիմոն ըլլալը կը պնդէ, որ սիմոնականութեան հետ առնչութիւնը հեռացնէ։ Լամբրոնացիէն բերած վկայութիւնը անգամ մըն ալ կը կրկնէ, եւ Էջմիածինի աբեղաներէն մէկուն՝ Կ. Պոլսոյ մէջ 100 ղուրուշանոց աւետարան մը իբր խըզմէթ եւ վարձ իւրացնելը, Փիլիպպոսին երեսը կը զարնէ, իբրեւ անոր կողմէ կաշառակերութիւն (04. ԱՐՐ. 716), որոնք կարեւորութենէ զուրկ խօսքեր են։ Վերջէն կը հասնի Թորոսի ձեռնադրութեան պարագաները բացատրել։ Կեսարացիին հետ Կ. Պոլիս գացած ատեն, Անկիւրիայի Ղուկաս եպիսկոպոսը կը մեռնի, Թորոսը կը ներկայացնեն, բայց չի ձեռնադրեր։ Դարձին մինակ եղած ատեն նորէն կառաջարկեն, ինքն դիտել կու տայ թէ Էջմիածնի թեմն է Էնկիւրի քաղաքն, բայց ժողովուրդին պնդելուն վրայ կը ձեռնադրէ, եւ կանցնի կերթայ։ Կեսարցին լսելով կը նեղանայ, կերեւի թէ առաջին անգամ նա արգելած էր ձեռնադրութիւնը, բայց քանի ամիս ետքը Շահին Չէլէպի եւ խօջայ Երեմիա՝ Թորոսը Կ. Պոլիս կը բերեն, եւ Կեսարացիին հետ կը հաշտեցնեն, աթոռին հախն եւ Էջմիածնի բաժինն վճարելով։ Ասոր վրայ Թորոս պատրիարքական նուիրակ կը ղրկուի Ռումելի եւ Անատօլու, եւ տարիուկէս ու աւելի կը շրջի, եւ կրկին Անկիւրիա առաջնորդ կը դառնայ Կեսարացիին օրհնութեան նամակաւ։ Բայց ժողովուրդը չընդունիր, եւ այս պատճառով Սիմէոն Թորոսը իր մօտ կը կանչէ, որ կու գայ ու կը մնայ Սսոյ աթոռին մէջ։ Այս ասանկ ըլլալով, կըսէ Սիմէոն, այլ քեզ ի՞նչ իլախայ մնաց, որ թուղթ ուղարկես եւ բանադրես, քանի որ Թորոսի հայրենիքը Գամրան է, այսինքն Գարաման, եւ մայրը Մելտինէէ է, եւ ինքն իմ թեմիս մէջ է (04. ԱՐՐ. 719)։ Եթէ իրօք այս ամէնք լմննալէն ետքը գրած է Փիլիպպոս իր բանադրանքի կոնդակը, այլեւս անոր պէտք մնացած չէր ըլլար, քանի որ Սսոյ ձեռնադրեալը Սիս քաշուած էր։ Հարկաւ Փիլիպպոս ալ այդչափը կրնար մտածել, ուստի կերեւի թէ կոնդակը աւելի կանուխ գրուած, եւ հասնիլը ուշացած է, կամ թէ Սիմէոն, ինչպէս ուրիշ տեղեր, այստեղ ալ պարագաները կը խառնակէ, որ իրաւացի խօսած երեւնայ։

« 1683. Դարձեալ Նամակը   |   1685. Նամակին Փակումը »
© Gratun.org