Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Փիլիպպոս Ա. Աղբակեցի

1715. Սարուխան Խիզանցի

Վարդապետներէն ետքը կ՚անցնինք ժամանակիս մէջ նահատակուած նոր վկաներու յիշատակներն ալ քաղել, ինչպէս որ սովորութիւն ըրինք արդէն։ Սարուխան Հիղնացի կամ Խիզանցի, արհեստով կոշկար, միանգամայն վարժ երգիչ եւ քնարահար, Խիզանէ Բաղէշ կը փոխադրուի, կ՚ամուսնանայ եւ կ՚այրիանայ երկու զաւակներով։ Պատահմամբ ծանօթութիւն կ՚ընէ կնոջ մը հետ, որ ինքզինքը քրիստոնեայ եւ այրի կը յայտարարէ, ամուսնութիւնը կ՚որոշուի, եւ օրինօք կը պսակուի եկեղեցւոյ մէջ, եւ քրիստոնէաբար կ՚ապրին միասին երեք տարի։ Անկէ ետքը կը յայտնէ կինը, որ ինքն քուրդ եւ մահմետական է, բայց քրիստոնեայ ըլլալու համար իր ամուսնոյն քովէն փախած եւ ինքզինքը ծածկած է։ Սարուխան կը զգայ թէ մեծ վտանգի մէջ ինկած է, բայց կը լռէ ու կեանքը կը շարունակէր, մինչեւ որ կնոջ ամուսին եղող Քուրդը Բաղէշ գալով կինը կը գտնէ, եւ աղմուկ կը թողու քաղաքին մէջ թէ քրիստոնեաներ իր կինը յափշտակած եւ բռնի իրենց հաւատքին դարձուցած են։ Սարուխան կը ձեռբակալուի, դատաւորի եւ իշխանի ատենները կը հանուի, ուրացութեանց կը բռնադատուի, ի մահահոտ եւ ի նսեմ բանտի կը փակուի (ՆՈՐ. 439), բայց հնար չըլլար զինքն ուրացութեան հաւանեցնել, ուստի կրակով սպանութեան կը դատապարտուի, եւ գլուխը կոն մի փայտի, ուժգին զարնելով բոցերուն մէջ կը նետեն, եւ այնպէս կը նահատակուի, 1631-ին առաջաւորաց ուրբաթ օրը, փետրուար էին երբ Փիլիպպոս Աղբակեցին ալ նուիրակութեամբ Բաղէշ կը գտնուէր։

« 1714. Դարանաղեցիին Մահը   |   1716. Կոտէացիք Եւ Ղըզլար »
© Gratun.org