Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Փիլիպպոս Ա. Աղբակեցի

1717. Գալուստ Արախսացի

Գալուստ քահանայ Արախսա գիւղի, Երեւանի գաւառին մէջ, մկրտած էր Բասէնէ գաղթած չքաւոր մէկու մը նորածինը, եւ խղճալով անոր աղքատութեան 12 լիտր ալ ցորեն տուած էր իբր ողորմութիւն։ Օր կանցնի եւ Բասենցի գաղթականին կնոջ հայրն ու եղբայրը ետեւէն կու գան, եւ կը սկսին պահանջ յարուցանել թէ իրենց աղջիկը առեւանգած եւ ինչքերը գողցած է, եւ գործը դատաւորին ատեանը կը տանին, որ վճարման վճիռ կու տայ։ Մարդիկ տալու բան չունէին, եթէ բան մը առած ալ ունէին, վատնել էին, եւ ազատելու համար կորոշեն ուրանալ, եւ աւելի արժանիք ցուցնելու համար, խօսք ալ կը խառնեն, թէ իրենք ուրացութեան միտքով եկած էին, բայց թէ Գալուստ քահանան զիրենք ստիպեց նորածինը մկրտել, մինչեւ իսկ կըսեն թէ կաշառք ալ տուաւ զիրենք համոզելու։ Այսչափը կը բաւէ Գալուստը Երեւանի ատենը քաշելու եւ խիստ հարցափորձի ենթարկելու բայց Գալուստի բացատրութիւնները օգուտ չեն ունենար թէ անոնք քրիստոնեայ էին թէ մկրտութիւնը տուաւ, եւ վերջէն կրօնափոխ ըլլալնին առջի գործերը չայլայլեր։ Ուրացութիւնը շուտով կառաջարկուի իբր ազատութեան պայման, որուն կը դիմադրէ Գալուստ թէպէտ աղէտ էր ի գրոց գիտութենէ (ԶԱՔ. Բ. 31)։ Կը բանտարկուի զինքն համոզելու եկող կարդացողները ետ կը դարձնէ, եւ վերջապէս քարկոծման վճիռը կը տրուի։ Անհնարին ձաղանքով եւ խոշտանքներով կը տանին քահանան քաղաքին արեւմտեան դուռը, քրիստոնեաներն ու բոշաները կը ստիպեն քարկոծելու, եւ երբ ամէնքը կընդդիմանան ու կը փախչին, Պարսիկներ վրան կը յարձակին եւ քարերու ներքեւ կը թաղեն Գալուստ Արախսացի քահանան։ Նահատակութեան օրը եղած է 1640-ին յաւուրս քառասնորդաց, առանց որոշ ամսաթիւի, որ տարին Բուն բարեկենդանը կիյնար փետրուար 15-ին։ Մարմինըթաղուած է Ս. Անանիայի անապատը (ԶԱՔ. Բ. 32), Մովսէս Տաթեւացիին վանքը։

« 1716. Կոտէացիք Եւ Ղըզլար   |   1718. Նիկողայոս Տիգրանակերտցի »
© Gratun.org