Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յակոբ Դ. Ջուղայեցի

1764. Յակոբ Կ. Պոլսոյ Մէջ

Յակոբ կաթողիկոս այլեւս Կ. Պոլսոյ մէջ անդիմադրելի ազդեցութեան տէր դարձած, տեղական կարգադրութեանց ալ սկսաւ ձեռնարկել, Երուսաղէմի պատրիարքութիւնը, որ իրեն վերագրուած էր, Մարտիրոս Կաֆացիին կը փոխանցէր, եւ պարտ ու պատշաճ հրովարտակով եւ հրամանագիրներով ճնմբայ կը հանէր, որ երթայ Եղիազարը հեռացնէ։ Աստուածատուրի իրաւունքը ոտնակոխ եղած կըլլար այս կերպով, սակայն դիւրին է մտածել, որ Յակոբ Աստուածատուրը անձամբ ալ տեսնալէ ետքը՝ համոզում գոյացուցած պիտի ըլլար, թէ նա Եղիազարը տապալելու չափ կորով չունէր այլեւս եւ Մարտիրոսի պէս բուռն եւ յախուռն անձի մը պէտքը զգալի կըլլար։ Կոստանդնուպոլսոյ պատրիարքութեան վրայ գտնուող Յովհաննէս Թիւթիւնճին, Էջմիածինի իրաւունքը խորելուն համար կանուխէն Յակոբ կաթողիկոսի նչքէն ինկած էր (§ 1742), եւ ժողովուրդին ալ սիրելի չէր՝ պարտքերէ ճնշուած կեղեքումներու դիմելուն համար, ուստի Յակոբ իր ազդեցութեամբ այն ալ պաշտօնանկ ընել տալով, պատրիարքութիւնը նորէն Սարգիս Թէքիրտաղցիին անցուց պետական հրովարտակով։ Յակոբ, Երուսաղէմի ուղեւորութեան եւ Ադրինաուպոլսոյ գործառնութեանց պատճառով ըրած պարտքն ալ կրցաւ դիւրաւ մաքրել, ժողովուրդին յօժար եւ առատ նուէրներովը, ամէնուն սէրն ու համակրանքը գրաւած ըլլալով, իր հեզահամբոյր եւ առաքինազարդ ընթացքով, եւ միանգամայն առանց աղմուկի եւ շփոթի կատարած գործերով։ Հաւանկան է որ Յակոբ կաթողիկոս այդ ամէնը կրցաւ վճարել մինչեւ զատիկը, որ կը հանդիպէր 1667 ապրիլ 7-ին, եւ գարնան բացելուելուն ուղեւորեցաւ Էջմիածին, գործերը կարգադրած, Էջմիածինի իրաւունքները պաշտպանած, եւ Եղիազարի հակաթոոութեան գայթակղութնոաը դարմանած ըլլալու գոհունակութեամբ (ՉԱՄ. Գ. 715)։

« 1763. Յակոբի Յաջողուիլը   |   1765. Մարտիրոս Յերուսաղէմ »
© Gratun.org