Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եղիազար Ա. Այնթապցի

1809. Նամակին Հաղորդուիլը

Նամակը Երուսաղէմ տանելու համար պատգամաւորութիւն մը կազմուեցաւ, որուն գլուխը կը յիշուի Պետրոս Գողթան եպիսկոպոսը, իսկ միաբանութեան գլուխը կը գտնուէր Ստեփանոս Իլվովցին կամ Լեհացին (§ 1797)։ Ընդունուած պատմութեան համեմատ Էջմիածինի պատուիրակութիւնը Եղիազարի ներկայացաւ Երուսաղէմի մէջ, սակայն Աւետիք Եւդոկիացին այնպէս կը ցուցնէ թէ Պետրոս Ագուլեցին հանդերձ երեք եպիսկոպոսօք, Եղիազարի ներկայացան Զմիւռնիոյ մէջ, ուր կը գտնուէր նա, և նաւ ալ վարձած էր Հռոմ երթալու համար՝ եօթը վարդապետներու հետ, որոնք էին, Մինաս, Սուքիաս, Նահապետ, Խաչատուր Չորթան, Սիմոն Քուրդ, Յովհաննէս և ուրիշ մը (74. ԱՐՐ. 75)։ Սակայն կ՚ենթադրենք թէ Աւետիք գրած ատենը շատոնք Արևելքէ հեռացած և խիստ բանտարկութենէ նեղուած՝ կրցած է պարագաները և տարիներ շփոթել որովհետև իրեն պատմած պարագաները արդարացնելու համար պէտք էր ընտրութիւնը լրացած ըլլար Յակոբի մահուան և յարաբերութեանց ծրագիրին միաբանութեան նամակին։ Եղիազար որչափ և այդ վերջաւորութեան նկատմամբ գոհ և ուրախ, բայց կ՚երևի թէ շատ շտապ ցուցնել չուզեց, վասնզի մինչև որ պատուիրակութիւնը Երուսաղէմ երթալ, և Եղիազար պատրաստուէր և ուղևորէր, և Կոստանդնուպոլիս գար, եօթը ամիսներ անցան մինչև 1682 Մեծպահոց սկիզբը, որուն բարեկենդանը փետրուար 26-ին կ՚իյնար։ Մեծպահք և Յինունք Կոստանդնուպոլսոյ մէջ անցուց, Օսմանեան կառավարութենէ ալ իր կաթողիկոսութեան հաւանութիւն և հաստատութիւն ստացաւ, և ուրիշ կարևոր գործերն ալ կարգադրեց։ Այս կարգին չմոռցաւ Կրպոյ Ռաբուն պատրիարքն ալ վարձատրել, իրեն ցուցած պաշտպանութեան համար, և զայն եպիսկոպոսութեան բարձրացուց, և նախկին Տէր Կրպոն (§ 1781) եղաւ Կրպոյ Սրբազան։ Վերջապէս Հոգեգալուստէն ետքը, որ յունիս 4-ին կը հանդիպէր, Եղիազար Կ. Պոլսէ կը մեկնի նաւով, և 1682 օգոստոս 22-ին, Աստուածածնայ շաբթուն վրայ եկող երեքշաբթին կը հասնի Էջմիածին, ինչպէս սովորաբար կը գրուի, թէպէտ օգոստոս 14-ըսող ալ կայ (ԶԱՔ. Բ. 106), որ Աստուածածնայ մեռելոցին կ՚իյնար Եղիազարի իբրև արդէն օծուած կաթողիկոսի վրայ, նորէն օծման արարողութիւնը չի կատարուիր, և հարկաւ կը բաւականանան առաջին մուտքին հանդէսով, որովհետև ուրիշ որևէ արարողութեան յիշատակութիւն չունինք։

« 1808. Մայրաթոռէն Ընտրուիլը   |   1810. Ընթացքն ու Գործերը »
© Gratun.org