Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Եղիազար Ա. Այնթապցի

1820. Հունգարահայ Գաղութը

Յունանեան ուրիշ գաւառներու Հայերէն ձեռք քաշելու ստիպուած, մտադրութիւն դարձուց Մաճառաց երկրին Դրանսիլվանիա գաւառին մէջ հաստատուող նոր գաղթականներուն վրայ։ Ասոնց սկզբնաւորութիւնը կը հանուի մինչև 1654, սակայն բուն գաղթականութիւնը կը դրուի 1672-ին, երբ Մոլտաւիայի յունադաւան իշխանը հայադաւաններու դէմ հալածանք հանեց, և մաս մը Հայեր Մոլտաւիայէ հեռացան։ Այս խումբէն էին Մինաս Զիլիֆտարօղլու եպիսկոպոսը և Եղիա ՍԵչովցի քահանան (ԳԱԼ. Ա. 2), որոնցմէ առաջինը Վարդան յաջողեցաւ իր կողմը շահիլ 1686-ին (§ 1818), և հաւանաբար անոր մահուընէ ետքն է որ 1691 յուլիս 30-ին յատկապէս Դրանսիլվիոյ համար եպիսկոպոս ձեռնադրեց Օքսենտիոս Վերծերեսքօ (ԿԱՄ. 128), կամ Աւքսենտիոս Վրզարեան (ԳԱԼ. Ա. 19) Պօթուշանցի վարդապետը, վարժեցեալ ի հռոմըն համալսարանում Ուռպանեան, այսինքն է Փրոփականտայի վարժարանին մէջ, որ զՀայս անդէն եղեալս՝ միաբանեցոյց ընդ սրբոյ եկեղեցւոյն Հռոմայ (ԿԱՄ. 128)։ Արդէն կազմակերպեալ չէին նոր գաղթականները, և Աւստրիոյ կայսերութեան պաշտպանութեան ալ կը կարօտէին, ուստի շատ դիւրաւ կատարուեցաւ Հունգարահայերուն դաւանափոխութիւնը։ Ըստ այսմ կը յայտնուի, թէ Եղիա Սեչովցի քահանային 1691-ին դաւանափոխ ըլլալն ալ (§ 1818) ինչ դրդումէ առաջ եկած է։

« 1819. Լեհահայոց Անջատումը   |   1821. Դաւիթ Ջուղայեցի »
© Gratun.org