Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Նահապետ Ա. Եդեսացի

1852. Եփրեմ Պատրիարք

Մելիքսեդեկ պատրիարք որ երկար պտոյտներով Ադիանուպոլիս կուղևորէր, հոն հասաւ երբոր ամէն բան աւարտած էր։ Գործին առանց իրեն լրանալէն, և իր նպատակին հակառակ վերջաւորութիւն ունենալէն ցաւած, եպարքոսին հետ ալ խիստ յղելու գործածած պիտի ըլլայ, որ անոր ալ զայրոյթը գրգռած է։ Ոչ միայն իր առաջարկութեանց գոհացում չէ ստացած, և պատրիարքութենէ գահընկէց ըլլալու վտանգին է հասած, այլև ինքն ալ իբր թշնամի տէրութեանց նպաստաւոր, կասկածելի դարձած և իբրև պատժապարտ Թիարանի բանտարկութեան դատապարտուած է, երկու ամիսէ աւելի Ադիանուպոլիս ատեն անցնելէ ետքը։ Որչափ ալ մեծ ըլլար Ղափանցիի ազդեցութիւնը եպարքոսին առջև, սակայն Քէօբրիւլիւ Հիւսէյին փաշա, այն խոհական և շրջահայեաց քաղաքագէտն էր, որ Իմաստուն մականունով ճանչցուած է պատմութեան մէջ, և օտարներու կողմէ ալ հռչակուած է իր խոհեմ և չափաւոր վարչութեան համար (ԺՈՒ. 316), որով չէր կրնար պարզապէս ուրիշին խօսքին վրայ այսպիսի անօրինակ խստութեան ձեռնարկել։ Ադիրանուպոլսոյ ժողովուրդն ալ պատրիարքին դէմ ելաւ, և Մելիքսեդեկի դէմ դատախազ կանգնեցաւ, և այս ալ պատճառ եղաւ որ գահընկեց հռչակուելէ ետքը՝ Կ. Պոլիս ղրկուելով Թիարանի բանտը արգիլուեցան։ Իսկ պատրիարքութեան կոչուեցաւ Եփրեմ Ղափանցին 1701 սեպտեմբեր 1-ին, որ անգամ մը (§ 1812) և երկու (§ 1829) պատրիարքութիւն վարած էր արդէն։ Եփրեմ չուզեց Ադիանուպոլսէ հեռանալ, այլ թագաւորի և եպարքոսի և դենպետին մօտ մնալ, և այն տեղէն պէտք եղած արտօնութիւնները ստանալ և հրամաններ արձակել։ Եփրեմ այս անգամ աւելի ազդեցիկ կերպով աշխատեցաւ, կաթոլիկացեալ խմբակին կողմէ՝ Լատիններուն գրգռութեամբ սերմանուած պառակտումներուն առջևն առնելն, անոնց ազդեցութիւնը կոտրելով և անոնց գլխաւորները հեռացնելով։ Կ. Պոլսոյ մէջ պատրիարքական փոխանորդ մը նշանակեց, տեղւոյն վրայ վարչական և մատակարարական գործերը հոգալու, սակայն ժամանակակիցներէ երեք յիշուած չենք գտներ փոխանորդին անունը։

« 1851. Եփրեմի Ճիգերը   |   1853. Ֆէրիօլ Դեսպան »
© Gratun.org