Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կարապետ Բ. Ուլնեցի

1948. Կարապետի Գործերը

Կարապետի կաթողիկոսութեան հանդէսը կերևի թէ այն տարին բոլորովին տարբեր կերպարան մը տուաւ Մեծպահքի օրերուն։ Մեծպահքի կիրակի մըն էր երբ օծումը կատարուեցաւ 1726 փետրուար 27-ին, և զկնի երից աւուրց, որ ըսել կըլլայ, մարտ 2 չորեքշաբթի օր, եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն տեղի ունեցաւ, և Յովհաննէս Կոլոտ պատրիարք, տակաւին վարչապետ, եպիսկոպոսութեան բարձրացաւ Կարապետ կաթողիկոսի ձեռնադրութեամբ, Գուքաբուի մայր եկեղեցւոյն մէջ։ Իսկ յետ սակաւուց (ՉԱՄ. Գ. 802) երկրորդ ձեռնադրութիւն մըն ալ տեղի ունեցաւ, և եպիսկոպոսութեան բարձրացան Յովհաննէս կամ Հաննա Երուսաղեմացին՝ Շղթայակիրին փոխանորդը, Մարտիրոս Կուտինայի առաջնորդը, և Թովմաս՝ Կոլոտի աշակերտներուն երիցագոյնը (ԿՈԼ. 27)։ Մենք հաւանական կը կարծենք այդ երեքներուն ձեռնադրութիւնը դնել անագան 1726 ամառուան մէջ, վասն զի Հաննա վարդապետը Երուսաղէմէ եկած էր Կարապետի կաթողիկոսութիւնը շնորհաւորելու Շղթայակիրին կողմէն, և անոր նամակին փոխադարձ պատասխանը բերելու (ԱՍՏ. Բ. 10), ինչ որ քանի մը ամիսներու կը կարօտէր։ Այդ ձեռնադրութիւնը առիթ ընծայած է մեծահանդէս տօնախմբութեան մը. իսկ Կոլոտի ձեռնադրութեան առանձինն և լուր օր մը կատարուած ըլլալը կը մեկնենք, իբր առանց հանդիսական ձևակերպութեանց եղած գործ մը, պատրիարքի եպիսկոպոսանալը՝ իրեն համար որ այնչափ փառաւորութեան պայման, որչափ ետ մնացած պայմանի մը լրացումն նկատելով։ Ուրիշ հանդիսական տօնախմբութեան մըն ալ առիթ ընծայեց Վոսփորի վրայ գտնուող Օրթաքէօյ գիւղի Խնդրակատար Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյն օծումը, որուն վերաշինութեան ձեռնարկած էր Կոլոտ՝ Շղթայակիրին մեկնելէն ետքը (§ 1934), Օծման կատարողը եղած է նոյնինքն Յովհաննէս եպիսկոպոս Կոլոտ, ինչպէս Հաննա կը գրէ, թէ նա ինքն սրբագործեաց եկեղեցին, սրբալոյս միւռոնաւ։ Իսկ կաթողիկոսին համար կը գրէ, թէ կայր նստել յաջակողմն սրբոյ բեմին հանդերձ իւր քահանայապետական զարդուքն (ՀՆՆ. 156)։ Անշուշտ յարմարագոյն դատուած է, որ եպիսկոպոս պատրիարքն ինքն հանդիսագիր կանգնի իւրաշէն եկեղեցւոյն օծման, և առիթ ունենալ եպիսկոպոսական մեծ հանդէս մը կատարելու։ Օրթաքէոյի եկեղեցւոյն օծման թուականը միևնոյն 1726 տարին է, իսկ ամսաթիւը յիշուած չէ։ Բայց հաւանական կը մեպենք զայն դնելօգոստոս 21-ին։ Վերափոխման ութերորդ օրը, նկատելով որ մինչև ցարդ Վերափոխման ութօրէքը յատկապէս կը տօնուի Օրթաքէօյի մէջ իբրև օր տարեկանաց և տարեդարձ նաւակատեաց։ Նկատողութեան արժանի է ևս, որ հանդէսին օրը Հաննա իբր ձեռնադրեալ եպիսկոպոս կը մասնակցէր արարողութեանց։

« 1947. Կարծիքին Շարժառիթը   |   1949. Երուսաղէմի Կանոնները »
© Gratun.org